ابزار رایگان پژوهش

ماشین‌حساب حجم نمونه (فرمول کوکران)

حجم نمونه‌ی پرسشنامه‌تان را با فرمول کوکران حساب کنید: حجم جامعه را وارد کنید، یا اگر نامعلوم است خالی بگذارید، سطح اطمینان و خطای مجاز را انتخاب کنید تا حجم نمونه همراه با مراحل محاسبه نمایش داده شود. جدول مورگان هم پایین همین صفحه آمده است.

راهنمای ساخت اولین فرم

حجم نمونه‌ی پژوهش خودتان را حساب کنید

اگر نامعلوم یا خیلی بزرگ است، خالی بگذارید.

سطح اطمینان

z = ۱٫۹۶

مثلاً ۰٫۰۵ یا ۵٪

بی‌اطلاعی: ۰٫۵

حجم نمونه‌ی لازم

۳۸۵نفر

جامعه‌ی نامعلوم یا خیلی بزرگ · اطمینان ۹۵٪ · خطای ۰٫۰۵

  1. n₀ = (۱٫۹۶)² × ۰٫۵ × ۰٫۵ ÷ (۰٫۰۵)² = ۳۸۴٫۱۶
  2. ۳۸۴٫۱۶⌉ = ۳۸۵

فرمول کوکران و اجزای آن

فرمول

  • n₀ = z² × p × (1 − p) ÷ d²حجم نمونه برای جامعه‌ی بزرگ یا نامعلوم
  • n = n₀ ÷ (1 + (n₀ − 1) ÷ N)اصلاح برای جامعه‌ی محدود

فرمول کوکران چهار جزء دارد و هر کدام را باید در فصل روش پژوهش گزارش کنید:

  • z: مقدار توزیع نرمال برای سطح اطمینان؛ ۱٫۶۴۵ برای ۹۰٪، ۱٫۹۶ برای ۹۵٪ و ۲٫۵۷۶ برای ۹۹٪.
  • p: نسبت برخورداری از صفت مورد بررسی در جامعه. وقتی اطلاعی ندارید، ۰٫۵ بگذارید؛ این مقدار بیشترین حجم نمونه را می‌دهد و محتاطانه‌ترین انتخاب است.
  • d: خطای مجاز یا دقت برآورد؛ رایج‌ترین مقدار ۰٫۰۵ است. خطای کوچک‌تر نمونه‌ی بزرگ‌تری می‌خواهد: نصف کردن d حجم نمونه را تقریباً چهار برابر می‌کند.
  • N: حجم جامعه‌ی آماری؛ اگر معلوم باشد، در اصلاح جامعه‌ی محدود به کار می‌رود.

ماشین‌حساب نتیجه را همیشه به بالا گرد می‌کند، چون حجم نمونه باید عدد صحیح باشد و گرد کردن به پایین یعنی کمی کمتر از دقتی که خواسته‌اید.

جامعه‌ی معلوم و نامعلوم

اگر جامعه خیلی بزرگ است، مثلاً همه‌ی دانشجویان کشور، یا تعداد دقیقش را نمی‌دانید، بخش اول فرمول کافی است و کادر حجم جامعه را خالی بگذارید. با اطمینان ۹۵٪، p برابر ۰٫۵ و d برابر ۰٫۰۵ نتیجه ۳۸۴٫۱۶ است که در منابع معمولاً ۳۸۴ نوشته می‌شود؛ ماشین‌حساب چون به بالا گرد می‌کند، ۳۸۵ نشان می‌دهد.

اگر جامعه محدود و معلوم است، مثلاً کارکنان یک شرکت یا دانش‌آموزان یک مدرسه، اصلاح جامعه‌ی محدود حجم نمونه را پایین می‌آورد. هرچه جامعه کوچک‌تر باشد این کاهش بیشتر است؛ برای جامعه‌های چندصدهزارنفری تفاوت تقریباً از بین می‌رود و عدد به همان ۳۸۴ نزدیک می‌شود.

جدول مورگان

جدول کرجسی و مورگان (۱۹۷۰) همان محاسبه را برای حجم‌های رایج جامعه از پیش انجام داده است؛ با اطمینان ۹۵٪ (χ² = ۳٫۸۴۱)، نسبت ۰٫۵ و خطای ۰٫۰۵. ستون سوم نتیجه‌ی فرمول کوکران با اصلاح جامعه‌ی محدود است تا دو روش را کنار هم ببینید.

جدول حجم نمونه‌ی کرجسی و مورگان در کنار فرمول کوکران
حجم جامعه (N)حجم نمونه‌ی مورگانکوکران با اصلاح جامعه‌ی محدود
۱۰۱۰۱۰
۲۰۱۹۲۰
۳۰۲۸۲۸
۵۰۴۴۴۵
۷۵۶۳۶۳
۱۰۰۸۰۸۰
۱۵۰۱۰۸۱۰۹
۲۰۰۱۳۲۱۳۲
۳۰۰۱۶۹۱۶۹
۴۰۰۱۹۶۱۹۷
۵۰۰۲۱۷۲۱۸
۷۵۰۲۵۴۲۵۵
۱٬۰۰۰۲۷۸۲۷۸
۱٬۵۰۰۳۰۶۳۰۶
۲٬۰۰۰۳۲۲۳۲۳
۳٬۰۰۰۳۴۱۳۴۱
۵٬۰۰۰۳۵۷۳۵۷
۱۰٬۰۰۰۳۷۰۳۷۰
۲۰٬۰۰۰۳۷۷۳۷۷
۵۰٬۰۰۰۳۸۱۳۸۲
۱۰۰٬۰۰۰۳۸۳۳۸۳
۱٬۰۰۰٬۰۰۰۳۸۴۳۸۵
اختلاف گاه‌به‌گاهِ یک‌نفری از این است که جدول مورگان χ² را ۳٫۸۴۱ می‌گیرد و عدد را به نزدیک‌ترین عدد صحیح گرد می‌کند، اما در کوکران z² برابر ۳٫۸۴۱۶ است و نتیجه همیشه به بالا گرد می‌شود.

مثال عددی

فرض کنید جامعه‌ی پژوهش ۱٬۲۰۰ معلم یک استان است و با اطمینان ۹۵٪ و خطای ۰٫۰۵ کار می‌کنید:

محاسبه برای N = ۱٬۲۰۰

  • n₀ = ۱٫۹۶² × ۰٫۵ × ۰٫۵ ÷ ۰٫۰۵² = ۳۸۴٫۱۶حجم نمونه برای جامعه‌ی نامحدود
  • n = ۳۸۴٫۱۶ ÷ (۱ + ۳۸۳٫۱۶ ÷ ۱٬۲۰۰) = ۲۹۱٫۱۸اصلاح جامعه‌ی محدود
  • ⌈۲۹۱٫۱۸⌉ = ۲۹۲گرد به بالا

پس دست‌کم ۲۹۲ پرسشنامه‌ی کامل لازم دارید. جدول مورگان برای همین جامعه ۲۹۱ را پیشنهاد می‌کند؛ هر دو عدد در پایان‌نامه پذیرفتنی‌اند، فقط روشی را که به کار برده‌اید با منبعش ذکر کنید.

ریزش نمونه در پرسشنامه‌ی آنلاین

حجم نمونه تعداد پرسشنامه‌های کامل و قابل‌استفاده است، نه تعداد کسانی که لینک را باز می‌کنند. در پرسشنامه‌ی آنلاین همیشه عده‌ای نیمه‌کاره رها می‌کنند و عده‌ای پاسخ بی‌دقت یا تکراری می‌دهند که باید کنار گذاشته شوند.

برای جبران، حجم نمونه را بر سهم پاسخ‌های قابل‌استفاده‌ای که انتظار دارید تقسیم کنید. اگر فکر می‌کنید ۲۰٪ پاسخ‌ها کنار گذاشته می‌شوند، به‌جای ۳۸۵ دست‌کم ۴۸۲ پاسخ جمع کنید (۳۸۵ تقسیم بر ۰٫۸).

در پرسینو سقفی برای تعداد پاسخ نیست؛ گزارش «پاسخ‌های مشکوک» پاسخ‌های خیلی سریع و ماتریس‌های یکنواخت را جدا می‌کند و گزارش‌های «تحلیل پاسخ‌های ناقص» و «نقطه‌ی ریزش هر سؤال» نشان می‌دهند پاسخ‌دهنده‌ها کجا پرسشنامه را رها کرده‌اند. برای ساخت خود پرسشنامه، صفحه‌ی پرسشنامه آنلاین پایان‌نامه را ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

حجم نمونه با فرمول کوکران برای جامعه‌ی نامعلوم چقدر است؟

با اطمینان ۹۵٪، p برابر ۰٫۵ و خطای ۰٫۰۵، نتیجه‌ی فرمول ۳۸۴٫۱۶ است؛ در منابع معمولاً ۳۸۴ و با گرد کردن به بالا ۳۸۵ نوشته می‌شود.

چرا p را ۰٫۵ می‌گذارند؟

چون حاصل‌ضرب p در (۱ − p) وقتی p برابر ۰٫۵ است بیشترین مقدار را دارد. وقتی از نسبت صفت در جامعه خبر ندارید، ۰٫۵ بزرگ‌ترین و محتاطانه‌ترین حجم نمونه را می‌دهد.

فرق جدول مورگان با فرمول کوکران چیست؟

جدول مورگان همان محاسبه را با اطمینان ۹۵٪ و خطای ۰٫۰۵ برای حجم‌های رایج جامعه از پیش انجام داده است. عددهای دو روش حداکثر یک نفر با هم فرق دارند که به‌خاطر گرد کردن و مقدار χ² است.

اگر حجم جامعه را ندانم چه کنم؟

کادر حجم جامعه را خالی بگذارید. در این حالت فرمول کوکران بدون اصلاح جامعه‌ی محدود به کار می‌رود که بزرگ‌ترین حجم نمونه را برای آن سطح اطمینان و خطا می‌دهد.

ارقام فارسی را هم می‌شود وارد کرد؟

بله. ماشین‌حساب ارقام فارسی و انگلیسی را می‌پذیرد و ممیز را هم می‌توانید با نقطه، «٫» یا «/» بنویسید؛ مثلاً ۰٫۰۵ یا ۵٪.

حالا پرسشنامه‌تان را بسازید

حجم نمونه را دارید؛ پرسشنامه‌ی آنلاین را رایگان و بدون سقف پاسخ بسازید و لینکش را برای جامعه‌ی آماری‌تان بفرستید.