چند پاسخ برای نظرسنجی کافی است؟
جواب به اندازه‌ی جامعه بستگی دارد، ولی نه آن‌طور که فکر می‌کنید. برای سازمان ۵۰۰ نفره و کشور ۸۰ میلیونی، عدد لازم تفاوت زیادی ندارد.
سؤال «چند نفر کافی است؟» جواب دقیق دارد، ولی جوابش خلاف شهود است.
نکته‌ی غیرشهودی: اندازه‌ی جامعه تقریباً بی‌اهمیت است
برای رسیدن به حاشیه‌ی خطای ۵٪ با اطمینان ۹۵٪:
| اندازه‌ی جامعه | نمونه‌ی لازم |
|---|---|
| ۵۰۰ نفر | ۲۱۸ |
| ۵٬۰۰۰ نفر | ۳۵۷ |
| ۵۰٬۰۰۰ نفر | ۳۸۱ |
| ۸۰ میلیون | ۳۸۵ |
بله — برای نظرسنجی از کل کشور و از یک شهر ۵۰ هزار نفری، تقریباً به یک تعداد نیاز دارید. چیزی که اهمیت دارد اندازه‌ی جامعه نیست، تصادفی بودن نمونه است.
جامعه‌ی کوچک: درصد بالایی لازم است
در سازمان ۵۰ نفره، ۲۱۸ نفر وجود ندارد. آنجا باید درصد بالایی پاسخ بگیرید — دست‌کم ۸۰٪ — وگرنه ۱۰ نفری که جواب داده‌اند نماینده‌ی بقیه نیستند.
خطای بزرگ‌تر از حجم نمونه: سوگیری انتخاب
۱۰۰۰ پاسخ از کسانی که خودشان داوطلب شدند، بدتر از ۲۰۰ پاسخ از نمونه‌ی تصادفی است. کسانی که به نظرسنجی جواب می‌دهند معمولاً یا خیلی راضی‌اند یا خیلی ناراضی؛ آدم‌های بی‌تفاوت جواب نمی‌دهند. این یعنی توزیع شما دوقطبی‌تر از واقعیت است.
راه کاهشش: نظرسنجی را به نمونه‌ی مشخصی بفرستید و پیگیری کنید، نه اینکه لینک را عمومی منتشر کنید و منتظر بمانید.
وقتی تفکیک می‌کنید، عدد لازم ضرب می‌شود
این مهم‌ترین نکته‌ی عملی است. اگر ۴۰۰ پاسخ دارید و می‌خواهید پنج واحد سازمانی را مقایسه کنید، هر واحد حدود ۸۰ پاسخ دارد — و حاشیه‌ی خطای هر واحد حالا حدود ۱۱٪ است، نه ۵٪.
یعنی اگر واحد الف ۷۲٪ رضایت دارد و واحد ب ۶۸٪، این تفاوت معنی‌دار نیست. قبل از اینکه بر اساس چنین تفاوتی تصمیم بگیرید، به تعداد پاسخ هر گروه نگاه کنید.
قاعده‌ی سرانگشتی برای شروع
- زیر ۳۰ پاسخ در یک گروه: فقط کیفی بخوانید، درصد نگیرید.
- ۳۰ تا ۱۰۰: روند کلی قابل اتکاست، تفاوت‌های زیر ۱۵٪ نه.
- بالای ۳۰۰: تفاوت‌های ۵٪ معنی پیدا می‌کنند.